In welke zaken kan een gedragswetenschapper worden benoemd?

De benoeming van gedragswetenschapper als bijzondere curator kan plaatsvinden op grond van artikel 1:250 BW. Het gaat dan om zaken die de opvoeding en de verzorging van het kind of het vermogen van kind betreffen en waarin het belang van het kind in strijd is met het belang van de ouder(s) met gezag of de voogd.  In principe kan de rechter iedereen benoemen die hij geschikt acht voor de rol van bijzondere curator, echter in de meeste gevallen wordt een gedragswetenschapper een advocaat en soms  beiden benoemd.

Bijvoorbeeld bij:
• Conflicten tussen ouders over gezag, omgang, hoofdverblijfplaats of verhuizing
• Een kind dat zich klem of verloren voelt tussen ruziënde ouders
• Verdenkingen van mishandeling, verwaarlozing of emotionele onveiligheid
• Situaties waarin het kind een eigen mening of wens heeft die botst met die van de ouder(s)

Op wiens verzoek word je benoemd

De rechter is degene die besluit over het wel of niet benoemen van de bijzondere curator. Het verzoek tot benoeming van een bijzondere curator kan worden gedaan  op initiatief van de rechter (ambtshalve) of op verzoek van  een belanghebbende. Dat kan zijn:
• Het kind zelf (meestal vanaf 12 jaar)
• Een ouder of andere betrokkene
• De Gecertificeerde Instelling

Wat doet een gedragswetenschapper als bijzondere curator?

Wanneer de bijzondere curator is benoemd, worden aan hem /haar door de rechter concrete vragen gesteld . De bijzondere curator heeft een bemiddelende, onderzoekende rol en aan de hand daarvan een adviserende rol aan de rechter. De bijzondere curator heeft geen hulpverlenende rol;
De bijzondere curator onderzoekt vanuit de vraagstelling van de rechtbank wat er in het belang van het kind moet gebeuren. Hij/zij spreekt daarbij met het kind, met de ouders en met (eerder) betrokken professionals, waarna een schriftelijk advies wordt gegeven. De ouders en eventuele andere belanghebbenden krijgen de gelegenheid om te reageren op het rapport van de BC. In de meeste gevallen wordt een zitting gepland waarbij ook de BC aanwezig is.

Voorbeelden uit de praktijk
• Een kind van 10 jaar zit in de knel tussen ouders met een hoogoplopend echtscheiding,  De bijzondere curator signaleert loyaliteitsproblemen en adviseert een tijdelijke rustsituatie bij een van de ouders.
• Een jongen van 13 jaar wil niet langer naar zijn vader toe vanwege spanningen tussen ouders. De bijzondere curator onderzoekt de relatie, spreekt beide ouders en adviseert passende hulp en aangepaste omgangsafspraken.
• Bij een voorgenomen verhuizing van de moeder naar het buitenland geeft de bijzondere curator zicht op de gevolgen voor de band met de andere ouder en het sociaal-emotioneel functioneren van het kind.

Wat behoort als gedragswetenschapper wel of niet tot je taak

Een kind heeft zelf de mogelijkheid een rechter te vragen bijvoorbeeld zijn hoofdverblijf te wijzigen of een zorg-/omgangsregeling aan te passen. Dit wordt de informele rechtsingang voor kinderen genoemd. Het kan voorkomen dat je met het kind tot de conclusie komt dat zo’n verzoek in het belang van het kind is. Je kunt er dan voor kiezen dat verzoek zelf met het kind op te stellen of een rechter te vragen een 2e juridische bijzondere curator te benoemen die dit gedeelte op zich neemt.

Voor afstammingszaken (artikel 1:212 BW), zoals gerechtelijke vaststelling vaderschap, vervangende toestemming voor erkenning of vernietiging van erkenning wordt ook een bijzondere curator benoemd. Maar dan kunnen alleen advocaten worden benoemd, omdat het kind  juridisch vertegenwoordigd moet worden in de procedure.

Hoe kan ik als gedragswetenschapper ingeschreven worden als bijzondere curator?

Indien u ingeschreven wilt worden in het register (zie hieronder bij opleiding, registratie) dient u als gedragswetenschapper aan de volgende eisen te voldoen:

1. Een specialisatieopleiding op het gebied van familiemediation hebben gevolgd;https://mfnregister.nl/mediators/geaccrediteerde-specialisatieopleidingen-familiemediation/
2. Academisch geschoold zijn als psycholoog/(ortho)pedagoog of psychiater;
3. Voldoende kennis en vaardigheden hebben op het gebied van jeugd- en familiezaken binnen het domein van de conflictleer;
4. Een actuele en voor deze werkzaamheden bedoelde Verklaring Omtrent het Gedrag hebben.
5. Een schriftelijk examen en assessment hebben afgelegd (zie hieronder)
6. Niet verplicht maar wel aanbevolen wordt de specialistenopleiding bijzondere curator:   Specialisatiecursus Bijzondere Curator – Juridisch Post Academisch Onderwijs (paoleiden.nl)

Wat is de rol van BCN daarbij?

BCN is verantwoordelijk gesteld voor de borging en toetsing van de kwaliteit van de bijzondere curatoren. Dat houdt onder meer in dat zij verantwoordelijk is voor het beheer van het zogenaamde register. Dat register waarborgt de kwaliteit en de deskundigheid van de bijzondere curatoren en wordt door de rechtbanken gebruikt bij de benoeming van bijzondere curatoren. Om de kwaliteit te borgen wordt onder andere een examen en een assessment van u verlangt, voordat u zich kan laten inschrijven in het register.

Het schriftelijk examen wordt periodiek afgenomen, zodra er genoeg aanmeldingen zijn. Als u zich heeft aangemeld, ontvangt u bericht wanneer een datum voor het schriftelijk examen is vastgesteld.

Het examen is online. Het wordt u via mail om 9.00 uur toegezonden en u dient het dezelfde dag, uiterlijk 23.00 uur,  in te leveren. Het maken van het examen duurt ongeveer 2 uur.
Nadat u het schriftelijk examen heeft gehaald, kunt u zich aanmelden voor het assessment. En indien dit alles met succes is doorlopen wordt u ingeschreven in het register

Vergoeding.
Zoals hierboven vermeld kan iedereen bijzondere curator worden. Echter om in aanmerking te komen voor een vergoeding moet een bijzondere curator ingeschreven staan in het register van BCN. De vergoeding bestaat uit een vast bedrag per zaak en wordt uitgekeerd door de Raad van Rechtsbijstand.

Iets voor U?
Bent U orthopedagoog, psycholoog of systeemtherapeut met hart voor kind en context? Wilt u kinderen helpen die tussen ouders of systemen in komen te staan? Dan is het werk van bijzondere curator een maatschappelijk waardevolle aanvulling op uw vakgebied.

“Een kind hoeft niet te kiezen, maar verdient wel een stem.”

We heten U van harte welkom !